Het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB) is de onderzoeksafdeling van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL).
Het CTB verricht wetenschappelijk onderzoek in de disciplines van de editiewetenschap, de teksteditie, de dialectologie en het onderzoek van historische talige corpora. Het maakt daarbij intensief gebruik van tekst- en informatietechnologie die het deels zelf ontwikkelt. Het CTB publiceert publieksedities en maakt literaire werken, bronnenmateriaal van literair-historisch aard en taalkundige corpora beschikbaar voor onderzoek.
Het CTB werkt samen met alle Vlaamse universiteiten en onderhoudt contacten en werkt samen met buitenlandse onderzoeksgroepen.
Het CTB verricht wetenschappelijk onderzoek in de disciplines van de editiewetenschap, de teksteditie, de dialectologie en het onderzoek van historische talige corpora. Het maakt daarbij intensief gebruik van tekst- en informatietechnologie die het deels zelf ontwikkelt. Het CTB publiceert publieksedities en maakt literaire werken, bronnenmateriaal van literair-historisch aard en taalkundige corpora beschikbaar voor onderzoek.
Het CTB werkt samen met alle Vlaamse universiteiten en onderhoudt contacten en werkt samen met buitenlandse onderzoeksgroepen.
Op 13 oktober 2012 om 14u. wordt de nieuwe tekstkritische editie van De Leeuw van Vlaenderen van Hendrik Conscience voorgesteld in het Letterenhuis (Minderbroedersstraat 22, Antwerpen). De Leeuw van Vlaenderen is de beroemdste 19de-eeuwse Nederlandstalige roman uit België. Het was de eerste romantische ridderroman uit Vlaanderen en hij markeerde het begin van de moderne Vlaamse literatuur. Tot nu toe zijn er van De Leeuw van Vlaenderen meer dan zeventig verschillende uitgaven verschenen in het Nederlands. De meeste uitgaven zijn echter gebaseerd op de aangepaste, enigszins verminkte tweede druk uit 1843. Voor de reeks Letterenhuispublicaties herzag Edward Vanhoutte zijn tekstkritische editie van de eerste druk (1838), die hij in 2002 bezorgde en die o.m. gebaseerd was op zijn uitgebreide onderzoek van de handschriften en brieven van Conscience in het Letterenhuis. Hiermee wordt Hendrik Consciences oorspronkelijke en veruit beste versie van De Leeuw van Vlaenderen in de meest optimale conditie terug beschikbaar.
[Meer...]
De online editie van De trein der traagheid van Johan Daisne betekent een doorbraak voor de digitale editiewtenschap in Vlaanderen. Met deze digitale editie kunnen tot 20 versies van de tekst samen worden bekeken en geanalyseerd, van de drukproef voor de publicatie in het NVT uit 1948 tot de laatste geautoriseerde versie die verscheen tijdens het leven van de auteur in 1977. Alle versies kunnen zowel apart als in om het even welke combinatie met elkaar worden bekeken. Voor elke combinatie van teksten wordt een variantenapparaat gegenereerd waarvan het oriëntatiepunt door de gebruiker zelf wordt bepaald. De verschillende versies van de tekst kunnen zowel in parallelweergave als in leesweergave worden getoond. Van het plan en het handschrift zijn digitale facsimiles opgenomen. Met behulp van de geavanceerde exportfuncties van de editie kan de gebruiker een uitprintbare PDF-versie genereren van een zelf samengestelde editie. Vanzelfsprekend bevat de editie ook een verantwoording, een beschrijving van de tekstgeschiedenis en een bevattelijke technische documentatie. Een handleiding gidst de gebruiker doorheen de verschillende functies die de editie biedt.
[Naar de editie]
De documentaire varianteneditie van Bert Decorte Germinal verscheen als derde deel in de Debutenreeks - na Hugo Claus' kleine reeks en Anton van Wilderodes De moerbeitoppen ruischten. In het eerste deel van deze uitgave wordt de oorspronkelijke dichtbundel uit 1937 opnieuw uitgegeven. Het tweede deel bevat de wetenschappelijke commentaar: de verantwoording; een overzicht en beschrijving van de documentaire en de linaire bronnen, een overzicht van de varianten uit de drukgeschiedenis, een essay over de totstandkoming, de publicatie en de receptie van de bundel, alle contemporaine kritieken, biografische notities bij alle vermelde personen in de studie en twee essays over Germinal door Elke Brems en Dirk De Geest. Hubert van Herreweghen leidt de bundel in met twee gedichten voor Bert Decorte, waarvan tot nog toe één ongepubliceerd is gebleven.
[Meer...]
De Antwerpse bundel gedenkbundel Spelen van sinne, die koninklijk drukker Willem Silvius in de herfst van 1562 op de markt bracht, bevat de meest representatieve productie van de rederijkerij in al haar diversiteit. Tot voor kort was er nog geen moderne uitgave van de editie Silvius beschikbaar. De Antwerpse spelen van 1561, de integrale studie-editie van alle Antwerpse landjuweelteksten met inleiding, annotaties en register, brengt daar nu verandering in. Deze uitgave in twee boekdelen is het resultaat van een editieproject van het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (KANTL-CTB), waaraan editeur Ruud Ryckaert van 2002 tot 2007 werkte.
[Meer...]
Het CTB lanceerde de website digitalebouwstoffen.be waarop zeven 'digitale bouwstoffen' worden gepresenteerd die aan de KANTL of in samenwerking met de KANTL werden ontwikkeld. Met deze site biedt de KANTL Met deze site biedt de KANTL toegang tot corpora en databanken die belangrijk archiefmateriaal ontsluiten voor de studie van de Nederlandse taalgeschiedenis. Het betreft met name de Gotische Bijbel, met interlineaire vertalingen; het Toponymisch Woordenboek (tot 1225); het Antroponymisch Woordenboek; het Corpus van veertiende-eeuwse niet-literaire Nederlandse teksten; Laatmiddelnederlandse Autografische Egodocumenten; het Corpus negentiende-eeuws juridisch taalgebruik (1814-1830) [in voorbereiding]; en de Dialectenquête Pieter Willems. Digitale bouwstoffen voor de geschiedenis van het Nederlands is een onderzoekslijn van het CTB.
De elektronische editie Van Nu en Straks - De brieven publiceert 1.419 brieven van figuren rond het tijschrift Van Nu en Straks: ca. 1.000 brieven uit de beginperiode van het tijdschrift, en de integrale publicatie van de onderlinge onderlinge correspondenties van Emmanuel de Bom, Stijn Streuvels en Karel van de Woestijne. De brieven zijn getranscribeerd, gecodeerd en geannoteerd volgens de DALF Guidelines van het CTB. De geannoteerde brieven bevatten o.m. verwijzingen naar bijna 2.500 personen, 500 plaatsnamen, 1.000 titels van boeken, 650 tijdschriftartikelen en 350 gedichten. Een netwerk van 3.600 hyperlinks maakt een intuïtief en associatief gebruik van het corpus mogelijk. Het corpus omvat behalve een kritische en een diplomatische transcriptie van alle bronnen ook een gedetailleerde beschrijving van alle relevante metadata en meer dan 3.000 digitale facsimile-afbeeldingen.
